In een nieuwe studie ontdekten onderzoekers dat een nieuw medicijn, gebaseerd op een bestanddeel van druivenpitextract, de levensduur en gezondheid van muizen succesvol kan verlengen.
De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Nature Metabolism, legt de basis voor verder klinisch onderzoek om te bepalen of deze effecten ook bij mensen kunnen worden waargenomen.
Veroudering is een belangrijke risicofactor voor veel chronische ziekten. Wetenschappers denken dat dit deels te wijten is aan celveroudering. Dit treedt op wanneer cellen hun biologische functies in het lichaam niet langer kunnen uitvoeren.
De afgelopen jaren hebben onderzoekers een nieuwe klasse geneesmiddelen ontdekt, de zogenaamde senolytica. Deze geneesmiddelen kunnen verouderde cellen vernietigen in laboratorium- en diermodellen, waardoor mogelijk de incidentie van chronische ziekten die ontstaan naarmate we ouder worden en langer leven, wordt verminderd.
In deze studie ontdekten wetenschappers een nieuw senolytisch middel, afgeleid van een bestanddeel van druivenpitextract genaamd proanthocyanidine C1 (PCC1).
Op basis van eerdere gegevens wordt verwacht dat PCC1 de werking van senescente cellen remt bij lage concentraties en senescente cellen selectief vernietigt bij hogere concentraties.
In het eerste experiment werden muizen blootgesteld aan subletale doses straling om celveroudering te induceren. Vervolgens kreeg een groep muizen PCC1 toegediend, terwijl de andere groep een placebo met PCC1 kreeg.
De onderzoekers ontdekten dat de muizen na blootstelling aan straling abnormale fysieke kenmerken ontwikkelden, waaronder een overmatige hoeveelheid grijs haar.
Behandeling van muizen met PCC1 veranderde deze kenmerken aanzienlijk. Muizen die PCC1 kregen toegediend, hadden ook minder senescente cellen en biomarkers die geassocieerd worden met senescente cellen.
Tot slot vertoonden de bestraalde muizen minder prestaties en spierkracht. Bij muizen die PCC1 kregen, veranderde de situatie echter; zij hadden een hogere overlevingskans.
In het tweede experiment injecteerden de onderzoekers verouderende muizen om de twee weken gedurende vier maanden met PCC1 of een placebo.
Het team ontdekte grote aantallen verouderde cellen in de nieren, lever, longen en prostaat van oude muizen. Behandeling met PCC1 bracht hier echter verandering in.
Muizen die met PCC1 werden behandeld, vertoonden ook verbeteringen in grijpkracht, maximale loopsnelheid, uithoudingsvermogen in hangende positie, uithoudingsvermogen op de loopband, dagelijkse activiteitsniveau en evenwicht in vergelijking met muizen die alleen het placebo kregen.
In een derde experiment onderzochten de onderzoekers hoe zeer oude muizen hun levensduur beïnvloedden.
Ze ontdekten dat muizen die met PCC1 waren behandeld gemiddeld 9,4% langer leefden dan muizen die met een placebo waren behandeld.
Bovendien vertoonden de met PCC1 behandelde muizen, ondanks hun langere levensduur, geen leeftijdsgerelateerde toename van de morbiditeit in vergelijking met de met placebo behandelde muizen.
Professor Sun Yu van het Shanghai Institute of Nutrition and Health in China en zijn collega's vatten de bevindingen als volgt samen: "We leveren hiermee het bewijs dat [PCC1] het vermogen heeft om leeftijdsgerelateerde disfunctie aanzienlijk te vertragen, zelfs wanneer het op latere leeftijd wordt ingenomen. Dit biedt een groot potentieel om leeftijdsgerelateerde ziekten te verminderen en de gezondheidsresultaten te verbeteren, waardoor nieuwe mogelijkheden ontstaan voor toekomstige geriatrische geneeskunde om de gezondheid en levensduur te verbeteren."
Dr. James Brown, lid van het Aston Center for Healthy Aging in Birmingham, VK, vertelde Medical News Today dat de bevindingen verder bewijs leveren voor de potentiële voordelen van anti-verouderingsmedicijnen. Dr. Brown was niet betrokken bij het recente onderzoek.
“Senolytica vormen een nieuwe klasse van anti-verouderingsstoffen die veelvuldig in de natuur voorkomen. Deze studie toont aan dat PCC1, samen met stoffen zoals quercetine en fisetine, in staat is om selectief verouderde cellen te doden, terwijl jonge, gezonde cellen hun goede levensvatbaarheid behouden.”
"Deze studie, net als andere studies op dit gebied, onderzocht de effecten van deze stoffen bij knaagdieren en andere lagere organismen. Er is dus nog veel werk te verrichten voordat de anti-verouderingseffecten van deze stoffen bij mensen kunnen worden vastgesteld."
"Senolytica beloven zeker de meest veelbelovende anti-verouderingsmedicijnen in ontwikkeling te worden," aldus dr. Brown.
Professor Ilaria Bellantuono, hoogleraar musculoskeletale veroudering aan de Universiteit van Sheffield in het Verenigd Koninkrijk, beaamde in een interview met MNT dat de belangrijkste vraag is of deze bevindingen bij mensen kunnen worden gerepliceerd. Professor Bellantuono was overigens niet bij het onderzoek betrokken.
"Deze studie draagt bij aan het bewijs dat het gericht behandelen van verouderde cellen met geneesmiddelen die deze selectief doden, zogenaamde 'senolytica', de lichaamsfuncties op latere leeftijd kan verbeteren en chemotherapie effectiever kan maken bij kanker."
“Het is belangrijk om te benadrukken dat alle gegevens op dit gebied afkomstig zijn van diermodellen – in dit specifieke geval muismodellen. De echte uitdaging is om te testen of deze medicijnen even effectief zijn [bij mensen]. Er zijn op dit moment geen gegevens beschikbaar, en klinische proeven staan nog maar aan het begin,” aldus professor Bellantuono.
Dr. David Clancy, van de faculteit Biomedische Wetenschappen en Biologische Wetenschappen aan de Universiteit van Lancaster in het Verenigd Koninkrijk, vertelde MNT dat de dosering een probleem kan vormen bij het toepassen van de resultaten op mensen. Dr. Clancy was niet betrokken bij het recente onderzoek.
“De doses die aan muizen worden gegeven, zijn vaak erg hoog in vergelijking met wat mensen kunnen verdragen. Geschikte doses PCC1 bij mensen kunnen toxiciteit veroorzaken. Studies bij ratten kunnen informatief zijn; hun lever lijkt geneesmiddelen meer te metaboliseren zoals een menselijke lever dan een muizenlever.”
Dr. Richard Siow, directeur van het onderzoek naar veroudering aan King's College London, vertelde MNT ook dat onderzoek met niet-menselijke dieren niet noodzakelijkerwijs tot positieve klinische effecten bij mensen leidt. Dr. Siow was overigens niet bij het onderzoek betrokken.
“Ik leg niet altijd een verband tussen de ontdekking van ratten, wormen en vliegen en mensen, want het simpele feit is dat wij bankrekeningen hebben en zij niet. Wij hebben portemonnees, maar zij niet. Wij hebben andere dingen in het leven. Benadruk dat dieren die dingen niet hebben: voedsel, communicatie, werk, Zoom-gesprekken. Ik weet zeker dat ratten op verschillende manieren stress kunnen ervaren, maar meestal maken wij ons meer zorgen over ons banksaldo,” aldus Dr. Xiao.
"Natuurlijk is dit een grap, maar ter verduidelijking: niet alles wat je over muizen leest, kan zomaar op mensen worden toegepast. Stel je voor dat je een muis bent en 200 jaar oud wilt worden – of het muizenequivalent daarvan. Op 200-jarige leeftijd zou dat fantastisch zijn, maar is dat ook logisch voor mensen? Dat is altijd een kanttekening als ik het over dieronderzoek heb."
"Positief gezien is dit een gedegen onderzoek dat sterk bewijs levert dat zelfs veel van de mechanismen waarop mijn eigen onderzoek zich richtte, belangrijk zijn als we het hebben over levensduur in het algemeen."
"Of het nu om een diermodel of een menselijk model gaat, er zijn mogelijk specifieke moleculaire processen die we moeten onderzoeken in de context van klinische studies bij mensen met stoffen zoals proanthocyanidinen uit druivenpitten," aldus dr. Siow.
Dr. Xiao gaf aan dat een van de mogelijkheden is om druivenpitextract te ontwikkelen als voedingssupplement.
"Een goed diermodel met goede resultaten [en publicatie in een toonaangevend tijdschrift] geeft echt meer gewicht aan de ontwikkeling en investering in klinisch onderzoek bij mensen, of dat nu komt van de overheid, klinische studies of via investeerders en de industrie. Neem dit uitdagingsbord over en verwerk druivenpitten in tabletten als voedingssupplement, gebaseerd op deze artikelen."
"Het supplement dat ik slik is misschien niet klinisch getest, maar gegevens van dieren suggereren dat het gewichtstoename veroorzaakt – waardoor consumenten denken dat er iets in zit. Het is onderdeel van hoe mensen over voedsel en additieven denken." In zekere zin is dit nuttig om de levensduur te begrijpen," aldus Dr. Xiao.
Dr. Xiao benadrukte dat de kwaliteit van leven van een persoon net zo belangrijk is als de levensduur.
“Als we ons zorgen maken over de levensverwachting, en vooral over de levensverwachting zelf, dan moeten we definiëren wat levensverwachting precies inhoudt. Het is prima als we 150 worden, maar niet zo best als we de laatste 50 jaar in bed doorbrengen.”
“In plaats van levensduur zou ‘gezondheid en levensduur’ misschien een betere term zijn: je verlengt je leven weliswaar, maar verlengt je leven ook echt? Of zijn die jaren betekenisloos? En mentale gezondheid: je kunt 130 jaar oud worden, maar als je niet van die jaren kunt genieten, is het het dan wel waard?”
“Het is belangrijk dat we kijken naar het bredere perspectief van geestelijke gezondheid en welzijn, kwetsbaarheid, mobiliteitsproblemen, hoe we ouder worden in de samenleving – zijn er voldoende medicijnen? Of hebben we meer sociale zorg nodig? Krijgen we ondersteuning om 90, 100 of 110 jaar oud te worden? Heeft de overheid daar een beleid voor?”
"Als deze medicijnen ons helpen, en we zijn ouder dan 100 jaar, wat kunnen we dan doen om onze levenskwaliteit te verbeteren in plaats van alleen maar meer medicijnen te slikken? Denk bijvoorbeeld aan druivenpitten en granaatappels," aldus dr. Xiao.
Professor Bellantuono zei dat de resultaten van de studie bijzonder waardevol zouden zijn voor klinische onderzoeken met kankerpatiënten die chemotherapie ondergaan.
"Een veelvoorkomende uitdaging bij senolytica is het bepalen wie er baat bij heeft en hoe dat effect in klinische studies gemeten kan worden."
"Daarnaast zijn veel medicijnen effectiever in het voorkomen van ziekten dan in het behandelen ervan zodra de diagnose is gesteld. Klinische proeven kunnen daarom, afhankelijk van de omstandigheden, jaren duren en zijn bovendien onbetaalbaar."
“In dit specifieke geval hebben de onderzoekers echter een groep patiënten geïdentificeerd die er baat bij zouden hebben: kankerpatiënten die chemotherapie ondergaan. Bovendien is bekend wanneer de vorming van senescente cellen wordt geïnduceerd (bijvoorbeeld door chemotherapie) en wanneer dit het geval is. Dit is een goed voorbeeld van een proof-of-conceptstudie die kan worden uitgevoerd om de effectiviteit van senolytica bij patiënten te testen”, aldus professor Bellantuono.
Wetenschappers zijn erin geslaagd en op veilige wijze de tekenen van veroudering bij muizen terug te draaien door sommige van hun cellen genetisch te herprogrammeren.
Uit een onderzoek van het Baylor College of Medicine bleek dat supplementen bepaalde aspecten van het natuurlijke verouderingsproces bij muizen vertraagden of corrigeerden, waardoor hun levensduur mogelijk werd verlengd…
Een nieuwe studie met muizen en menselijke cellen toont aan dat stoffen uit fruit de bloeddruk kunnen verlagen. De studie onthult tevens het mechanisme waarmee dit effect wordt bereikt.
De wetenschappers dienden het bloed van oude muizen toe aan jonge muizen om het effect te observeren en te zien of en hoe ze de effecten ervan konden verzachten.
Anti-verouderingsdiëten worden steeds populairder. In dit artikel bespreken we de bevindingen van een recent onderzoek naar de beschikbare bewijzen en vragen we ons af of een van de…
Geplaatst op: 3 januari 2024